تاریخچه صعود به قلل منطقه تخت سليمان و علم كوه
به قلم : عامر ازوجی
قسمت هفتم
همانطور که گفته شد قله علم کوه در مجموعه قلل تخت سلیمان دارای بیشترین ارتفاع بوده و به خاطر دیواره بلند خود که به روایتی از هشت دیواره سخت گذر جهان می باشد همواره مورد صعود کوهنوردان بزرگ ایرانی و خارجی از کشور های مختلف قرار گرفته است. در این بخش هدف را بررسی تاریخچه صعود قله علم کوه در وهله اول وقلل دیگر منطقه و افرادی که فعالیتهایی در منطقه داشته و اولین صعودها وگشایش ها بر روی دیواره را انجام داده اند، قرار داده ایم تا بتوانیم اطلاعاتی را از تاریخچه در اختیار قرار دهیم.
سال 1363:
از روز هفتم تیر ماه ادامه صعود مسیر آرش با حمل بارها به رودبارک شروع و از روز یازدهم کار روی دیواره آغاز شد، مانند سال گذشته مسیر هاری روست- امیر علایی برای رسیدن به ابروی دوم از ابتدای تراورسه فرانسویها ثابت گذاری شد.
پس از تکمیل ثابت گذاری و تنظیم مسیر، تا آخرین نقطه صعود سال گذشته، بابایی و عسگری که یک شب را هم روی ابرو گذراندند، به قصد ادامه مسیر شب چهارم را پس از طول طالقان شهسوار شب مانی کردند، عباس محمدی و حمید محمدیون هم از تیم دیواره، از روز سیزدهم تیر روی ابرو ماندند.
بابایی و عسگری دو شب را هم در محل شب مانی چهارم کارگاه 13 گذراندند. در روز هفدهم تیر، آنان حرکت خود را، به قصد در آمدن از دیواره آغاز کردند، محمدی و مبر محمد علی که به جای محمدیون روی دیواره آمده بود نیز از کارگاه ابروی دوم شروع کردند.
هر چهار نفر ساعت 3.45 بعد از ظهر با اتمام مسیر به خط الراس علم کوه رسیدند، محمدی لحظات را چنین گزارش می کند:
مسیر به پایان رسیده است... قله علم کوه کمی بالاتر است، درست در سمت راست قرار دارد، فقط با چند دقیقه راه رفتی به آنجا می رسیم.
در مرداد ماه این سال پرویز غفاری از اعضای گروه کوهنوردی دماوند، بر اثر ریزش سنگ از قله سیاه سنگ و اصابت به وی با زندگی وداع گفت.
از تاریخ ششم تا بیست وسوم بهمن اولین صعود زمستانی به قله علم کوه از طریق گرده آلمانها توسط تیم کوهنوردی فدراسیون کوهنوردی اجرا شد.
به این منظور از اوایل سال 63 طرح صعود زمستانی در میان تنی چند از هیات رئیسه فدراسیون و عده ایی از کوهنوردان تبریز شکل گرفت و افراد تیم در تهران وتبریز مشغول تدارکات شدند.
از تاریخ دوشنبه هفتم تا یازدهم آبان ماه لوازم بسته بندی شده به پناهگاه سرچال انتقال یافت و مجددا از تاریخ 23 تا 25/8/63 مواد خوراکی به بالا حمل گردید، در تاریخ ششم بهمن ماه تیم کوهنوردی وارد منطقه شد و در خلال روزهای مختلف با مشکلات عدیده، لوازم و مواد غذایی از پناهگاه سرچال به علم جال حمل و دمای هوا بین 9 درجه ریر صفر تا 19 درجه بالای صفر ثبت شد.
برای چند روز هوای بسیار بد و طوفانی بود، درجه سرمای هوا در روز هفدهم به 22 درجه ریر صفر رسید، در روزهای بعد روی گرده طناب ثابت و دو چادر نصب گردید، روز بیست یکم بهمن ماه هوا نسبتا بد نبود، ساعت 12 ظهر تیم حمله متشکل از چهار نفر کار را شروع کرده ساعت 6 بعد از ظهر به خط الراس نزدیک شدند که به علت طوفان و تاریکی قادر به شناسایی مسیر نبوده در محلی چادر بر پا کردند، درجه حرارت حدود 35 درجه زیر صفر بود.
بالاخره در ساعت 9.45 دقیقه روز 22/11/63 در هوایی ملایم و آفتابی برای اولین بار قله علم کوه از مسیر گرده المانها در زمستان صعود شد.
اسامی تیم کوهنوردی فدراسیون عبارت بود از: صمد شوخباف، حمید جباری، مجید علی محمدی، باقر صمدیان، ابراهیم شیخی، مسعود اقا بالایی، محمد داوودی، حسن پرتو، حمید سلامت، رسول نقوی، صادق آقاجانی، علی محمد فرضی، جلیل صفر علی زاده و سعید اردبیلی.
روز سیزدهم بهمن، تیم گروه کوهنودان آرش به منظور صعود از گرده آلمانها شامل ابراهیم بابایی، فریدون اسماعیل زاده، محسن جلالی، محمد موثق، غلامرضا رشتچی و کوهنوردان اراک ناصر خوشه چین، علی دریایی، اسماعیل عظیمی، سیروس اشتری و دیگر کوهنوردان تهران علی محمدپور، علی خالق و وحید عسگری از تهران عازم منصقه شدند.
کوهنوردان پس از گذرندان یک شب در زیر کشتی سنگ روز هجدهم بهمن با کندن غار برفی در منطقه مستقر شدند، به علت خرابی هوا تیم مشترک روز بیست و یکم روی گردنه شانه کوه روی گردنه شانه کوه چادر زدند و شش صعود کننده در آن استقرار یافتند. کوهنوردان بابایی، اسماعیل زاده، عسگری، موثق، خوشه چین و دریایی از ساعت 8.45 صبح روز 22 بهمن کار را شروع کردند و همگی در حدود ساعت 8 شب به انتهای گرده آلمانها رسیدند و سپس به جانپناه خرسان عزیمت کردند.
سال 1364:
در روز بیست و چهارم تا بیست ششم تیر ماه، محمد خدادادی، مترجم زاده و غلامرضا رشتچی با دو شب مانی روی دیواره علم کوه نخستین صعود یک حمله مسیر آرش را به انجام رساندند.
در نیمه اول مرداد ماه صمد جباری و محمد باقر عیوضی عازم منطقه شده تا مسیری را برای باز گشایی بر روی دیواره علم کوه شناسایی کنند که اولین قدم برای بازگشایی مسیر کرمانشاهی ها بر روی دیواره بود که بقیه ادامه کار به سالهای بعد موکول شد.
در روز هشتم بهمن ماه برنامه یی مشترک با حضور ابراهیم بابایی سرپرست، فریدون اسماعیل زاده، محمد موثق، داریوش بابازاده، مسعود مهرنوش، محسن جلالی، غلامرضا رشتچی، حسین خوش چشم، از گروه آرش و جلال فروزان، علی محمدپور، وحید عسگری، ناصر خوشه چین، علی دریایی و فرامرز مقدم جهت صعود از دیواره علم کوه در صورت امکان از رودبارک حرکت کردند.
آنان توانستند با چند روز رفت وبرگشت تا پای کار، طول اول مسیر هاری روست- علایی را صعود کنند، اما بیش از این نتوانستند، افرادی از تیم به قله سیاه کمان و تخت سلیمان صعود کردند.
سال 1365:
روز بیست و هفتم تیرماه، سعید اردبیلی، حسن نجاتیان و محمد حسن نجاریان با سه ساعت و چهل دقیقه کوشش برای نخستین بار سنگ به شهرت رسیده از برنامه سال 28 گیلانپور، پرویزی و کتیبه ای به علم کوه، سنگ سماور را با به کار بردن 11 میخ پیچ یا مته دستی از جنوب شرقی صعود کردند.
روز بیست و هشتم تیر ماه دو تیم از کوهنوردان گروه دماوند و کوهنوردان کرمانشاه برای اجرای برنامه یی مشترک جهت صعود از دیواره علم کوه به سمت منطقه تخت سلیمان حرکت کردند.
مدت اجرای این برنامه 14 روز بود که در طول این مدت موفق شدند، دیواره را از مسیر مستقیم با نصب 450 متر طناب ثابت صعود نمایند، هم چنین دیگر قلل منطقه، از جمله تخت سلیمان، شانه کوه، میان سه چال، چالون و سیاه کمان را صعود کرده و در تاریخ 12 مرداد ماه به تهران باز گشتند.
روز هفتم مرداد ماه حسن نجاتیان و محمد حسن نجاریان یک زمان جالب سه ساعت و بیست وهفت دقیقه در راه فرانسویها به جای گذاشتند.
روز دهم مرداد برنامه صعود دیواره توسط کوهنوردان آرش از رودبارک آغاز شد. کار روی دیواره با روش محاصره ای انجام شد و تقریبا در میانه گلابی یک نیم مسیر باز شد، این مسیر با تمایل به سمت چپ به میانه مسیر 1352، آرش می پیوندد، در روز 17 مرداد، دو طناب دو نفره رضا میر محمد علی و فرامرز ریاحی مقدم، داریوش بابازاده و غلامرضا رشتچی مسیر را که طی چند روز روی آن کار شده بود، کلا صعود کردند و پس از یک شب مانی در ابتدای ریزشهای بالای دیواره رفتند و خود را تا بعد از ظهر به چادرگاه غربی رساندند، دیگر افراد این گروه عبارت بودند از محمد خدادادی، مترجم زاده سرپرست، رامین شجاعی، علیرضا شریفی، هومان لواسانی و خسرو فخری طاهری.
روز دوازدهم مرداد ماه رامین شجاعی با محمد حسن نجاریان عضو افتخاری گروه آرش صعود سریع یک روزه از مسیر فرانسویها تا روی دیواره شمالی علم کوه داشتند.
در روز 17 مرداد، حمید روحانی با محمد حسن نجاریان مسیر اول را 9 ساعته صعود کردند ، تابستان 65 نخستین سالی بود که سنگنوردان ایرانی طلسم صعود های چند روزه روی این دیواره را شکسته و صعود های 5 تا 6 ساعته را باب کردند. البته نخستین صعود یک روزه از دیواره شمالی علم کوه را پیش از این سعید اردبیلی از همدان و صمد جباری از تبریز در مردا سال 64 و از مسیر فرانسویها گویا ظرف 12 ساعت به انجام رساندند.
منابع
[4] كتاب روز شمار تاريخ كوهنوردي و غار نوردي ايران، تالیف داود محمدی فر، انتشارات سبزان، فروردین سال 1384
[6] دفتر خاطرات علي محمد فرضي راهنماي منطقه علم كوه، خاطرات سالهاي 1351 تا 1361
[7] تاريخچه و فعاليتهاي گروه كوهنوردان آرش، سالهاي 1348 تا 1380
[8] كتاب صود زمستاني، نشريه روابط عمومي فدراسيون كوهنوري جمهوري اسلامي ايران، پاييز 1364
[9] دفتر خاطرات قرارگاه كوهنوردي رودبارك، سال 1363 تا 1365
ادامه دارد...
















































