تاریخچه صعود  به قلل منطقه تخت سليمان و علم كوه 

به قلم :  عامر ازوجی

قسمت دهم

همانطور که گفته شد قله علم کوه در مجموعه قلل تخت سلیمان دارای بیشترین ارتفاع بوده و به خاطر دیواره بلند خود که به روایتی از هشت دیواره سخت گذر جهان می باشد همواره مورد صعود کوهنوردان بزرگ ایرانی و خارجی از کشور های مختلف قرار گرفته است. در این بخش هدف را بررسی تاریخچه صعود قله علم کوه در وهله اول وقلل دیگر منطقه و افرادی که فعالیتهایی در منطقه داشته و اولین صعودها وگشایش ها بر روی دیواره را انجام داده اند، قرار داده ایم تا بتوانیم اطلاعاتی را از تاریخچه در اختیار قرار دهیم.

 39-4: سال 1369:

از روز هفتم مرداد ماه به منظور برگزاری اردوی نسبتا طولانی گروه کوهنوردی آرش بارهای برنامه به رود بارک برده و آخرین نفر روز 24 مرداد برگشت.

گروه ده روز را در علم چال و بالاتر به سر برد، کارهای انجام شده به شرح زیر بود:

مشارکت پرویز و حمید روحانی در تکمیل مسیر همدانی ها روی دیواره شمالی که با یاری حسن نجاتیان از همدان انجام گرفت، صعود تکی حسین خوش چشم از مسیر فرانسویان در 4.5 ساعت، صعود گرده آلمانها، خرسان شمالی، دره هفت خوان یک، خرسان جنوبی، علم چال و پاکسازی مسیر از زباله در ده ساعت توسط عباس محمدی و غلامرضا شریفی.

یازده صعود کامل روی مسیرهای آرش، فرانسویان و اورال، صعود به قله علم کوه 40 بار توسط 19 نفر، تخت سلیمان پنج نفر و شاخک سه نفر، راه پیمایی مسیر طالقان، حصار چال، علم چال سه نفر و مسیر علم چال، سه هزار هشت نفر.[7]

روز چهار شنبه دهم مرداد ماه، حسین خوش چشم به طور انفرادی در مدت 4.5 ساعت از دیواره علم کوه صعود کرد، وی پای گلسنگ از رضا میر محمد علی و همایون بختیاری جدا شد و با مقداری وسایل فنی از ابتدای مسیر هاری روست – علایی کار خود را آغاز نمود و پس از کمی استراحت در ابتدای تراورسه فرانسوی ها به فتح الله شجاعی که مسیر فرانسویها را برای صعود تک نفره انتخاب کرده بود برخورد و سپس راه خود را به طرف طاقچه قمقمه دومین محل استراحت رسانده، کمی بعد وارد قیف شد و با ادامه مسیر فرانسوی ها به قله صعود نمود.

وی از طریق سیاه سنگ به علم چال بازگشت نمود و رضا و همایون که برای کمک و حمایت احتمالی، پشت سرش صعود کرده بودند پس از 9 ساعت به قله رسیدند.

در مرداد ماه همین سال طی یک برنامه 12 روزه 19 نفر از کوهنوردان گروه دماوند به سرپرستی سیاوش محمود ولی زاده به گشایش مسیر جدیدی که در سال قبل نا تمام مانده بود ادامه دادند و مسیر سال 1348 لهستانی ها توسط تیم بعد از 21 سال باز گشایی شد.

در کنار این صعود 12 قله بالای 4000 متر، علم کوه، چالون، سیاه گوک 1و2 ، سیاه کمان، رستم نیشت، مرجیکش، شاخک، تخت سلیمان، سیاه سنگ، میان سه چال و دندان اژدها نیز صعود شد.

در تاریخ بسیت ونهم مرداد ماه یک گروه ده نفره متشکل از محمد چوبریزان، عباس دانشگر مقدم، حسن نجاتیان، محمد طالبی مقدم، حسین طالبی مقدم، علیرضا رفتار همدانی، رمضان باباخانی، نادر عزیز محمدی و حسن نجاریان، از کوهنوردان همدان به عزم صعود قلل و دیواره علم کوه وارد منطقه شده و در طی ده روز برنامه در علم چال پانزده بار از مسیر های مختلف دیواره را صعود نمودند و در این برنامه یک مسیر جدید در سمت غربی مسیر لهستانی ها 1352 باز گشایی شد که به مسیر همدانی ها 69 معروف گردید.

در این صعود که ساعت 5 صبح از رودبارک شروع و در ساعت 12 در علم چال و در ساعت 2 بعد از ظهر از ابتدای دیواره آغاز و پس از 3:45 دقیقه تلاش مسیر لهستانی ها 52 در زمان 3:45 دقیقه صعود شد که آخرین زمان بدست آمده برای  صعود مسیر لهستانیها در سال 67 با زمان 4:30 دقیقه بود.[10]

روز بیست و هشتم دی ماه کوهنوردان گروه آرش عبارت از ابراهیم بابایی سرپرست، فریدون اسماعیل زاده، محمد نوری، ایشخان ابراهیمی مسیحی، حسین خوش چشم، مهدی فتاحی، احسان متحیر پسند، داریوش بابازاده و جلال فروزان از خانه کونوردان عازم منطقه علم کوه شده، شب بیست ونهم به سرچال رسیدند.

پس از طناب ثابت گذاری یخچال پای دیواره، فتاحی، بابایی و نوری در یک حمله 80 متر از مسیر آرش را صعود کردند، اما به علم چال برگشتند، حمله دوم را ایشخان، بابایی و نوری در روز هشتم بهمن انجام دادند و حدود 120 متر از مسیر را صعود کردند، روز بعد متوجه ایشخان شدند که حال مساعدی ندارد، هر سه به پناهگاه علم چال باز گشتند.

روز بعد به علت سرمازدگی شدید دست وپای ایشخان پس از اقدامات اولیه عازم تهران شده، به بیمارستان مهر مراجه نمودند که پس از چند روز تمامی انگشتان پا و چند انگشت دست ایشخان را قطع کردند.

روز بیست وچهارم بهمن محمد نوری از گروه آرش در ساعت یک بامداد به تنهایی و با یک حلقه صناب 9 میلی متری، 8 عدد کارابین، رکاب، چکش یخ، 3 عدد گوه، ده عدد حلقه طنابچه و مقدار کمی غذا و الکل جامد عازم دیواره شد.

محمد با توجه به لطمه هایی که به دوستش ایشخان وارد شده بود پس از رساندن دسته جمعی وی به رودبارک با احسا ن متحیر پسند مجددا از رودبارک با فکر این که کار دیواره را یکسره کند به   علم چال رفت، پس از تلاش روز نخست بالاتر از کلاهک دوم مسیر آرش شب را بسر برد، روز بعد 10-15 متر بالاتر از محل شب مانی یک میخ کنده شد و محمد 5 متر سقوط کرد که بیش از نیمی از طناب پاره شد، طناب را از نقطه دیگری به خود متصل کرده، میخ را می کوبد و روی آن رکاب      می زند، مجددا میخ در رفت، باز هم سقوط و دوباره ادامه کار.

احسان که از علم چال شاهد فعالیت دشوار محمد بود با فکر این که در صورت بروز هر گونه اتفاق از وی کاری بر نمی اید برای رساندن کمک به تهران می رود، گروه امدا فدراسیون با هلی کوپتر عازم منطقه می شود.

اما محمد به ارامی و مصمم کار را در سرمای تا 30درجه زیر صفر ادامه می دهد، شب دوم را روی تراورسه فرانسوی ها و شب سوم را حدود 100 متر بالاتر از تراورسه پس از طول طالقان – شهسوار گذرانده و پیش از بیست وهفتم بهمن به خط الراس قله می رسد و از انجا به جانپناه خرسان رفته، روز بیست و هشتم با زحمات بسیار ساعت 11 شب از مسیر دره هفت خوان به پناهگاه علم چال     می رسد.

روز بعد امداد گران در حالی به علم چال رسیدند که محمد خونسرد در حال چای درست کردن دیدند.[7]

منابع

[7] تاريخچه و فعاليتهاي گروه كوهنوردان آرش، سالهاي 1348 تا 1380

[10] دفتر خاطرات قرارگاه كوهنوردي رودبارك، سال 1365 تا 1369

ادامه دارد...