باشگاه کوه نوردی کالاهو

تقدیم به فرشاد خلیلی

تاریخچه صعود  به قلل منطقه تخت سليمان و علم كوه                                      

به قلم :  عامر ازوجی

قسمت یازدهم 

همانطور که گفته شد قله علم کوه در مجموعه قلل تخت سلیمان دارای بیشترین ارتفاع بوده و به خاطر دیواره بلند خود که به روایتی از هشت دیواره سخت گذر جهان می باشد همواره مورد صعود کوهنوردان بزرگ ایرانی و خارجی از کشور های مختلف قرار گرفته است. در این بخش هدف را بررسی تاریخچه صعود قله علم کوه در وهله اول وقلل دیگر منطقه و افرادی که فعالیتهایی در منطقه داشته و اولین صعودها وگشایش ها بر روی دیواره را انجام داده اند، قرار داده ایم تا بتوانیم اطلاعاتی را از تاریخچه در اختیار قرار دهیم.

40-4: سال 1370:

در تاریخ بیست و هشتم تیر ماه یک تیم متشکل از ابراهیم بابایی، علی محمد پور، جلال رابوکی، مجید بنی هاشمی و فریدون اسماعیل زاده برنامه پیمایش خط الراس دماوند تا علم کوه را ساعت یازده صبح از چمن بن در ضلع شمالی دماوند شروع نموده و از آنجا از روی خط الراس بلند هفت خوان، هفت خوهران یال، چپکر، پالان گردن، بالای تونل کندوان و ماسه چال به گردنه غربی لشکرک که پراچان طالقان را به کلاردشت وصل می کند رسیدند.[11]

در تاریخ بیست و شش تیر تا چهارم مرداد ماه یک تیم هشت نفره از از گروه کوهنوردی دماوند متشکل از عباس علینژاد، فرشاد خلیلی، رحمان کشوری، علی پارسایی، مجید مصلحی، کامران اندامی، داود حسن زاده، صعود برروی مسیرهای 48 لهستان، هاری روست – امیر علایی، آرش با یک شب مانی، گرده آلمانها با زمان یک ساعت و بیست دقیقه،صعود مسیر هاری روست – امیر علایی، صعود مسیر آرش برای بار دوم با زمان یازده ساعت، صعود یخچال اسپیلت و صعود مسیر هاری روست – امیر علایی برای بار سوم را به انجام رساندند.[11]

در تاریخ سیزدهم مرداد ماه گروه کوه‏نوردی قزل همدان متشکل از محمد خارایی، محمد گلیان، احمد مظاهری، محسن رحیمیون، کاظم عرب، احمد دادمهر، حسین سبزیان، حمید رضا اولنج و جلال چشمه قصابانی وارد منطقه شده و در همین روز اولین صعود یک روزه از  رودبارک تا قله علم کوه از مسیر گرده آلمانها،در روزهای بعد صعود از مسیر فرانسویها و لهستانیها را به انجام رساندند و در روز هفده مرداد ماه بارکشی تا زیر مسیر جدید که  در سال 1369 به مقدار دو طول از آن انجام شده بود را شروع کرده و در روز بعد کار بر روی مسیر جدید را شروع و دو طول از آن را بازگشایی نمودند.[11]

در اولین روز مرداد ماه کوه‏نوردان آرش متشکل از حسین خوش چشم، همایون بختیاری، افشین شهیدی، مهدی عبداللهی فر، عباس محمدی، محمد خدادادی مترجم زاده، پرویز روحانی و محمد فلاح ضمن برنامه هایی در منطقه علم کوه یک تراورسه از مسیر آرش به مسیر لهستانی ها گشودند، حسین خوش چشم و عباس محمدی از بالای کلاهک اول مسیر هاری روست – امیر علایی به طرف طاقچه بالای کلاهک دوم مسیر آرش رفتند که این تراورسه حدودا 40 متری در مرداد ماه 1367 توسط مسعود خدادادی مترجم زاده و پرویز روحانی و رحمان کشوری باز شده بود.

 مسیر از این نقطه به سمت طاقچه مصنوعی دوم مسیر لهستانی ها ادامه پیدا کرد که پس از 30 متر صعود درجه پنج مثبت و شش به طرف راست وپایین، مسیر را به صورت مستقیم به سمت بالا  تا 3-4 متری سمت چپ طاقچه مصنوعی دوم ادامه دادند. مسیر در حدود 50 متر از طاقچه مسیر آرش می باشد و کلا به صورت آزاد صعود شده است.

این تراورسه به منظور قدردانی از زحمات ایشخان ابراهیمی مسیحی که ضمن شب مانی بر روی طاقچه کلاهک دوم مسیر آرش در جریان تلاش زمستانی برای صعود زمستانی دیواره در سال 1369 دچار سرما زدگی شد، تراورسه فوق را به نام تراورسه ایشخان نام گذاری کردند.[11]

در تاریخ اول مرداد ماه در اثر برخورد سنگ، محمد رضا خدایاری کوهنورد معروف همدانی در زیر مسیر فرانسوی ها جان به جان آفرین تسلیم کرد.[11]

41-4: سال 1371:

در تاریخ بیست وهشت وبیست و نهم مرداد ماه رضا خوشدل، کوه‏نورد مشهدی توانست مسیر لهستانی‏ها 52 را به طور انفرادی به سبک کلاوهیچ(Clove-hitch) صعود کند.[11]

در تاریخ چهارم شهریور کو‏ه‏نوردانی ازتبریز متشکل از مسعود آقابالایی، علی حبیبی، نادر حسین پور، حسین محمدی و مسعود شهیر نیا وارد منطقه علم جال شدند.

این تیم قصد بازگشایی مسیر قیف مرکزی دیواره شمالی علم کوه( ادامه مسیر لهستانی 1350) را داشته که موفق به باز گشایی چهار طول از مسیر شدند که بقیه گشایش به سال بعد موکول شد.[11]

42-4: سال 1372:

از روز دوازدهم تا پانزدهم خرداد ماه، کوه‏نوردان گروه آرش قدیر یزدانی، رضا سلطانی و محمود ایروانی از پراچان طالقان، قله های زرین کوه، سیالیز و آلانه سر را صعود کردند و از آنجا به آبادی الیت و دلیر رفتند و قله های پله کش و نرگس را هم صعود نموده و از ونداربن به رودبارک رفتند.[4]

در مرداد ماه کوه‏نوردان گروه آرش، محمد نوری، قدیر یزدانی و خدابخش شهامتی، خط الراس جنوب شرقی، شمالی علم کوه را طی کردند.

این گذر بزرگ از ده انگوران آغاز شد و ضمن آن قله های آبند، زرینه کوه، هزار چم، ستاره ، منار، خرسان جنوبی، خرسان میانی، خرسان شمالی، علم کوه، سیاه سنگ،شانه کوه، تخت سلیمان، سیاه گوک، میش ور، کالاهو، پیت غار، دیگ کوه و دیگر قله ها و گردنه های این مسیر را ظرف مدت ده روز پیاپی صعود کردند و خود را به تنکابن رساندند.[7]

از روز پانزدهم بهمن ماه، محمد نوری و قدیر یزدانی از کوه‏نوردان گروه آرش به قصد گذر از ستیغ سیاه کمان، چالون، سیاه سنگ و علم کوه وارد منطقه شدند، آنان از علم چال تا گردنه چالون و قله سیاه کمان صعود کردند اما بر روی  قله سیاه کمان دچار باد و طوفان شدید شدند و ناگزیر دو شب آنجا ماندند، سرانجام چادرشان پاره شد و مجبور به بازگشت شدند، این برنامه 8 روز به طول انجامید.[7]

43-4: سال 1373:

در روز هفدهم مرداد ماه محمدحسن نجاریان عضو گروه آرش توانست با یک کار خارق العاده مسیرهاری روست – امیر علایی  را روی دیواره علم کوه، تکی و ظرف زمان فقط 1.5 ساعت صعود کند، روز پیش از آن هم او همراه قدیر یزدانی دیگر عضو آرش این مسیر را در مدت یک ساعت و چهل و پنج دقیقه صعود کرده بود و هم چنین این دو نفر مسیر سال 1352 لهستانی ها در حد فاصل کارگاه مثلث تا طاقچه قمقمه را بازگشایی و ترمیم کردند.

در شهریور ماه یک تیم سه نفره از کوه‏نوردان انگلیسی به نامهای Mich davve ، Jo newton ، Phil woolrich مسیرهای گرده آلمانها در 3 ساعت، مسیر هاری روست – امیر علایی در 5 ساعت، مسیر لهستانیها 48 در دو روز، مسیر لهستانیها 52 در سیزده ساعت، مسیر فرانسه را در 10.5 ساعت را صعود نمودند.[11]

از تاریخ بیست و ششم دی تا پنجم بهمن ماه، حمید محرری، حمید رضا اولنج، کاظم عرب و علی خوشدلان از کوه‏نوردان قزل همدان و مسعود خرمرودی از گروه کوه‏نوردی تهران تلاشی را برای صعود از گرده آلمانها شروع نمودند که صعود را ساعت 7.48 دقیقه روز یکشنبه دوم بهمن از پناهگاه علم چال آغاز کرده و روز دوشنبه ساعت 12.30 دقیقه قله را صعود نمودند.[11]

در روز چهارم بهمن ماه، محمد نوری به مدت 26 روز در منطقه علم کوه به فعالیت مشغول بود، وی یک هفته از این مدت را با داریوش بابازاده و رامین حشمتی صرف تلاش برای صعود به سیاه کمان، چالون، سیاه سنگ و علم کوه کرد که این برنامه به علت باد و بوران شدید و بیماری داریوش و رامین فقط در حد چالون موفق شد.

محمد در بقیه مدت اقامت خود در علم چال به کار روی مسیر نو، مسیر بابک در سمت چپ مسیر هاری روست- امیر علایی پرداخت،او به تنهایی حدود 150 متر طناب ثابت در پای دیواره کار گذاشت و در حدود 80 متر بر روی دیواره را صعود کرد.

این نخستین تلاش برای گشودن مسیر روی دیواره علم کوه در زمستان بود.

روز بیست و یکم بهمن ماه رامین شجاعی عضو گروه آرش به همراهی فرشاد خلیلی از باشگاه کوه‏نوردی دماوند، ضمن برنامه یی سبکبار یک هفته ای توانستند گرده آلمانها را صعود کنند، مسیر بازگشت آنان از طریق قله سیاه سنگ و گردنه چالون بود.

تیم دیگری شامل نادر حاج حسین، محمود مقدم، مجتبی طارمی و خانم اختر شاندیز نیز از گروه بانوان آرش روز بیستم بهمن ماه به سرچال رسید و توانست در یک فرصت هوای خوب، ستیغ سیاه کمان، چالون را صعود کند.[7]

44-4: سال 1374:

از روز هفدهم تا بیست وپنجم مرداد ماه یک تیم دو نفره متشکل از محمد افشاریان و کاظم عرب پیمایش دماوند تا علم کوه را انجام دادند.[12]

از روز بیست و پنجم تا سی ام مرداد، کوه‏نوردان شهرستان قزوین علی‏اکبر ژاله، جواد ژاله، مجید علی محمدی، علیرضا ژاله، ابوالفضل بهشتیان و علیرضا شهاب برای اولین بار با دوچرخه کوهستانی از مسیر گرده آلمانها به قله علم کوه صعود نمودند، میزان دو چرخه سواری در مسیرهای آسان و سخت از صد در صد تا ده درصد بوده است.

روز ششم بهمن ماه، هادی اردستانی عضو تازه وارد گروه آرش به تنهایی و مستقلا به منطقه علم کوه رفت و به قله سیاه کمان و میان سه چال صعود کرد، وی تا سرچال با تیم باشگاه دماوند همراه بود.[4]

از روز هشتم تا دوازدهم بهمن، یک تیم چهار نفره از گروه کوه‏نوردان آرش عباس محمدی، حسین خوش چشم، رضا میرمحمدعلی طاری و داریوش بابازاده توانستند قله پسنده‏کوه، سیاه کمان و چالون را از دره نفت چاک صعود کنند و از گردنه چالون و علم چال و سرچال برگردند.[7]

از روز ششم تا بیست و دوم اسفند ماه یک تیم، محمود چوبریزان، احمد مظاهری، حمید محرری، محمد فرهمندی، علی خوشدلان، حمید رضا اولنج و کاظم عرب از گروه کوه‏نوردی قزل همدان و مسعود خرمرودی و محمد رئوفی از گروه کوه‏نوردی تهران، اولین تلاش برای صعود دیواره شمالی شاخک را انجام دادند که حمید اولنج، کاظم عرب و مسعود خرمرودی در روز بیست ونهم موفق به صعود و در روز بیست و دوم به علم چال بازگشتند.[12]

منابع:

[4] كتاب روز شمار تاريخ كوهنوردي و غار نوردي ايران، تالیف داود محمدی فر، انتشارات سبزان، فروردین سال 1384

[7] تاريخچه و فعاليتهاي گروه كوهنوردان آرش، سالهاي 1348 تا 1380

[11] دفتر خاطرات قرارگاه كوهنوردي رودبارك، سال 1370 تا 1374

[12] دفتر خاطرات قرارگاه كوهنوردي رودبارك، سال 1374 تا 1378

ادامه دارد...