باشگاه کوه نوردی کالاهو

تاریخچه صعود  به قلل منطقه تخت سليمان و علم كوه                                      

به قلم :  عامر ازوجی

قسمت دوازدهم

همانطور که گفته شد قله علم کوه در مجموعه قلل تخت سلیمان دارای بیشترین ارتفاع بوده و به خاطر دیواره بلند خود که به روایتی از هشت دیواره سخت گذر جهان می باشد همواره مورد صعود کوهنوردان بزرگ ایرانی و خارجی از کشور های مختلف قرار گرفته است. در این بخش هدف را بررسی تاریخچه صعود قله علم کوه در وهله اول وقلل دیگر منطقه و افرادی که فعالیتهایی در منطقه داشته و اولین صعودها وگشایش ها بر روی دیواره را انجام داده اند، قرار داده ایم تا بتوانیم اطلاعاتی را از تاریخچه در اختیار قرار دهیم.

45-4: سال 1375:

از روز نهم تا پانزدهم مرداد ماه، طی یک برنامه 7 روزه انفرادی علی جعفرنژاد عضو باشگاه کوه‏نوردی دماوند، طی یک برنامه سنگین با یک کوله بار 27 کیلویی به قلل زیر در منطقه علم کوه صعود نمود.

سیاه گوک جنوبی و شمالی، رستم نیشت، تخت رستم، نقارنفار، میشور، کالاهو، کل‏جاران، مازی گردن، شانه کوه، تخت سلیمان، میان سه‏چال، علم کوه از طریق گرده آلمانها، شاخک، خرسان شمالی و جنوبی، چالون، سیاه کمان، لنگری، هفت خوانها، گردونه کوه، مناره، میش چال، نزار کوه، لشگرک بزرگ و کوچک، دالزور، خرس چر، تخت خرس، آلانه سر،سیاه لیز، ورزاکول، زرین کوه، سیاه نو، کندل جل، سیاه کلو، دوکل کمر، اشکسته چال، دیو چال و قله ابیدر را صعود و حتی در قسمتی از برنامه به هنگام استراحت در پناهگاه سرچال به کمک دیگر افراد در لیزبنک نیز اقدام نمود.

قدیر یزدانی و حسین هیزم کار از گروه ارش که در آخرین روزهای مرداد روی دیواره علم کوه، سمت راست دهانه لهستانی ها و سمت چپ مسیر 48 لهستانی ها، حدود سه طول طناب مسیر نو باز کرده بودند برای کمک و حمل جسد برنامه خود را متوقف ساختند.

در نخستین روزهای شهریور ماه، کامران سلیمانی کوهنورد اراکی، از مسیر 1352 لهستانی ها دیواره علم کوه سقوط کرد و کشته شد.

در نخستین روز های بهمن ماه، کوهنوردان گروه آرش، عباس محمدی، حسین خوش چشم، رضا میرمحمدعلی طاری، داریوش بابازاده مانند سال پیش وارد دره نفت چاک شدند و قله پسندکوه را صعود کردند.

اما این بار مسیر خود را روی ستیغی که به سوی قله چالون می رود ادامه دادند، در این مسیر که برای نخستین بار در زمستان طی شد، آنان قله های مارشنو، نفت چال، کل بزان، کلاچ بند، چالون کوچک، چالون، گردنه چالون و سیاه سنگ را صعود نمودند و از علم چال بازگشتند.[4]

در روز پنجم بهمن ماه تیم مشترک همدان زنجان متشکل از حسن نجاتیان، محمد حسن نجاریان، کامبیز بلوری، حسین غلامی، شهرام میرزایی، حسین میرزایی، سامان ساعی، مجتبی لک، مجید قادری، محمد رضا استعدادی و آرش میرزایی جهت اجرای برنامه صعود زمستانی دیواره علم کوه از مسیر لهستانیها 52 وارد منطقه شده و برنامه را در تاریخ ششم بهمن با صعود به پناهگاه سرچال آغاز نمودند که به علت هوای خراب مجبور شدند سه روز در پناهگاه سرچال بمانند و روز چهارشنبه دهم بهمن وارد علم چال شدند که روز یازدهم بهمن کار صعود توسط حسن نجاتیان و محمد حسن نجاریان آغاز شد که بعد از صعود از طاقچه لهستانیها به علت کمبود وقت به پایین برگشتند و روز بعد به علت هوای خراب به سرچال رفته و در روز پانزدهم بهمن تیم حمله به سمت دیواره رفته که این تیم با رسیدن به طاقچه یک لهستانیها  و صعود 40 متر روز قبل به ادامه کار پرداختند و با  رسیدن به قسمتی که زنده یاد کامران سلیمانی سقوط نمود هیچ گونه مشکلی دیده نشد ولی از این قسمت به بعد به علت اینکه کلیه میخ های مسیر شل شده بود موجب کندی حرکت شده و بعد از عبور از رولها و کلاهک لهستانیها و رسیدن به زیر طاقچه مثلث تنها چکش تیم به علت پاره شدن بند آن سقوط کرد و تیم تصمیم به فرود گرفتند.[12]

46-4: سال 1376:

روز بیست و یکم تیر، کوه‏نوردان همدان، محمد شیرین، احمد بابایی پور، جواد حمیدی و داریوش بگر به منظور اجرای یک برنامه طولانی در البرز، مسیر علم کوه به دماوند را طی کردند.

مسیر این کوه‏نوردی طولانی عبارت بود از: همدان، رودبارک، حصارچال، قلل مرجیکش،علم کوه، خرسان شمالی، میانی و جنوبی، مناره، گردونه کوه، کف حصار چال، یخچال هزار چم، لشکرک بزرگ و سپس قله زرین کوه که از قله های بسیار صعود یا تراورس کرده به گردنه گچسر و آزاد بر رسیدند.

پس از صعود به یخچال سرماهو، کمانکوه و سپس نرگس 2و3 ، دو روز بعد پس از صعود به قله های چپکرو عازم پناهگاه سیمرغ شده و بالاخره در تاریخ 2/5/76 با صعود به قله دماوند برنامه 12 روزه خود را به پایان رساندند.[4]

47-4: سال 1377:

روز چهاردهم مرداد حسین ابوالحسنی، سهند عقدایی و حامد کرامت از گروه کوهنوردی دماوند به اتفاق حمید قیدی و محمد رضا کاشفی از طریق پلور، چاک اسکندر برای صعود به قله دماوند و پیمایش خط الراس البرز، خط الراس دماوند تا علم کوه عازم منطقه شدند.

در روز پانزدهم در ارتفاع 4700 متری با بارش شدید برف، دو نفر آخر به پایین بازگشتند ولی بقیه پس از یک صعود دشوار در هوایی سخت به قله رسیده و سپش به پناهگاه سیمرغ بازگشت نمودند.

در تاریخ شانزدهم قیدی و کاشفی به تهران مراجعت کردند، اما کوه‏نوردان باشگاه دماوند تا تاریخ 24 مرداد طی یک برنامه سنگین ده روزه به قلل زیادی به ترتیب زیر صعود کردند.

قله گاو نیک چال، آرو، جیرک، کبود کوه، سودرف سینه زا، پالون گردن، نرگس ها، گردونه کوه، پشته کهنو، یخچال سرماهو، کمان کوه، سوتک، سرخاب، دونا، تاریکنو، سیاه کمر، کمر شیر، کندوان، سر برو، سه کنج، زرین کوه، ورزاکول، سیاه لیز، تخت خرس، آلانه سر، لشکرک بزرگ و کوچک، دالزو، گردون کوه، مناره، ستاره، خرسانها، ویران کوه و علم کوه، خلاصه برنامه های اجرا شده به شرح زیر اعلام شد:

1-    تعداد قلل اصلی صعود شده 42 قله

2-    تعدا قلل صعود شده بی نام 34 قله

3-    میانگین ارتفاع قلل 3902 متر

از روز سیزدهم تا سی و یکم شهریور به دعوت انجمن کوه‏نوردی بانوان سه نفر از بانوان کوه‏نورد انگلیس به نام های گلندا هاکستر، کاترین پایک و سیلیا بال به همراهی لیلا پوپ و یک نفر فیلم بردار به نام لیندا هاکستر برای صعود از دیواره علم کوه و آشنایی با نحوه فعالیت انجمن کوه‏نوردی بانوان و انتقال آموزش سنگنوردی در کشورمان به سر بردند.

بامداد روز چهاردهم بانوان کوه‏نورد ایرانی سهیلا تنباکوزاده سرپرست، لیلا بهرامی، زهرا تاجیک، فرخنده صادق، فرشته نیک پور، پوراندخت بوذری و ظریفه رحیم زاده به همراه تیم انگلیس رودبارک را به قصد سرچال ترک گفتند.

در روز شانزدهم، گلندا هاکستر و کاترین پایک پس از 7 ساعت تلاش موفق به صعود از مسیر هاری روست – امیر علایی شدند و در هفدهم، سیلیابال و لیلا پوپ و چهار نفر از بانوان کوه‏نورد ایرانی از مسیر گرده آلمانها به قله علم کوه صعود کردند، در همین روز گروه دیگری از بانوان ایران انگلیس به قله شانه کوه صعود نمودند.

در تاریخ هجدهم، دو نفر از بانوان ایران از مسیر گرده آلمانها و سه نفر از از مسیر سیاه سنگ به علم کوه صعود کردند.[4]

از روز پنجم بهمن محمد نوری از کوه‏نوردان گروه آرش که بی شک می توان او را رکورد دار اقامتهای طولانی در کوهستانهای کشور و کارهای تکی منحصر به فرد دانست به تنهایی از سرچال وارد منطقه علم کوه شد وقله های شانه کوه، یخچال هفت خوان، خرسان شمالی، علم کوه و خط الراس خرسان جنوبی، ستاره، گردونه کوه، لشکرک، سه برادران، سیالیز، زرینه کوه و زردگله را صعود کرد و پس از ده روز خود را به گوسفند سرا رساند.[7]

48-4: سال 1378:

در مرداد ماه یک تیم یازده نفره از گروه کوه‏نوردی دماوند به سرپرستی کیومرث کاویانی زاده، جهت انجام چندین صعود بر روی دیواره علم کوه و قلل آن عازم منطقه تخت سلیمان شدند که به قلل تخت سلیمان، سیاه کمان، چالون، مسیر هاری روست- امیر علایی، فرانسوی ها و لهستانی ها بر روی دیواره را صعود نمودند و دو گروه از طریق گرده آلمانها به قله علم کوه رسیدند.[4]

منابع: 

[4] كتاب روز شمار تاريخ كوهنوردي و غار نوردي ايران، تالیف داود محمدی فر، انتشارات سبزان، فروردین سال 1384

[7] تاريخچه و فعاليتهاي گروه كوهنوردان آرش، سالهاي 1348 تا 1380

[12] دفتر خاطرات قرارگاه كوهنوردي رودبارك، سال 1374 تا 1378

ادامه دارد ...