تاریخچه صعود  به قلل منطقه    تخت سليمان و علم‏کوه

به قلم :  عامر ازوجی

قسمت سیزدهم

 مقدمه:

همانطور که گفته شد قله علم کوه در مجموعه قلل تخت سلیمان دارای بیشترین ارتفاع بوده و به خاطر دیواره بلند خود که به روایتی از هشت دیواره سخت گذر جهان می باشد همواره مورد صعود کوهنوردان بزرگ ایرانی و خارجی از کشور های مختلف قرار گرفته است. در این فصل از این پایان نامه هدف را بررسی تاریخچه صعود قله علم کوه در وهله اول وقلل دیگر منطقه و افرادی که فعالیتهایی در منطقه داشته و اولین صعودها وگشایش ها بر روی دیواره را انجام داده اند، قرار داده ایم تا بتوانیم اطلاعاتی را از تاریخچه در اختیار قرار دهیم.

49-4: سال 1379:

از روز بیست و هشتم تیر ماه یک تیم دونفره، Dego Stefani و Bellin Gianluca همراه با فرشاد خلیلی وارد منطقه شدند و در روز 28/4/79 کار در ساعت 6 صبح از روی سکوی علم چال آغاز شد و در ساعت 9 صبح از ابتدای مسیر شروع و در ساعت 20.30 مسیر به اتمام رسید که این مسیر دارای چهارده طول دارای درجه سختی 5.11bc و A1 می باشد.این مسیر جدید بین گرده آلمانها و مسیر ایرانی ها در وسط و عمق شرقی گرده آلمانها قرار گرفته است.[13]

در روز 17/5/79 گروه تحقیقاتی سازمان زمین شناسی کشور شامل آقایان مهندس صبوری، کاظمی و فراهانی با صعود به قله لشگرک بزرگ تحقیقات فسیل شناسی و پالیولوژی مربوط به سازنه لشگرک دوره اردوین را که 35 سال پیش توسط کارشناسان خارجی شروع شده بود را به انجام رساندند.[13]

در پی اهداف پاکسازی و ترمیم مسیرهای دیواره خصوصا دیواره علم کوه و آماده سازی مسیرها جهت عبور و گشایش معابر جدید بدون جاگذاری ابزار اضافه ونهایتا ارتقا کیفی و کمی سطح سنگنوردان کشور یک تیم وارد منطقه شده و به ترمیم کارگاههای مسیر فرانسویها و پاندوله های این مسیر و ترمیم کارگاههای مسیر هاری روست – علایی تا نیمه پرداختند.

افراد تیم: حسن نجاریان(سرپرست)، مرتضی حسینی، حامد مترجمی، رسول درگاهی، رضا محمدی، رضا ایاز، حمید اسدی، افشین ترکمانی، علی یحیوی و امیر حسینی می باشند.[13]

تیم 15 نفره از کوهنوردان کرمانشاه در طی دوازده روز اقامت در علم چال مسیر کرمانشاهی ها را که از سال 1369 تصمیم به بازگشایی آن گرفته شده بود را به اتمام رساندند که این مسیر در سمت چپ مسیر هاری روست – امیر علایی قرار گرفته است.

افراد بازگشایی مسیر دیواره: هادی رجایی فرید، فریبرز حسینی( مسئول فنی تیم)، اصغر زرین، علی موسوی( تدارکات)، بهنام راشدی(مسئول فنی)، محمد پویا، شهریار پاکرای، فرزاد عبد المالکی، یوسف مرزبانی، علی شاخوان( مسئول تدارکات)، رامین کامیاب، سید نصرالدین ذوالنوری، آزاد امیری، رضا شهلایی( سرپرست) .[13]

تیمی متشکل از امیر مقیمی( کمیته فنی)، احمد مقیمی، احسان پرتوی نیا( سرپرست تیم)، مجتبی ثقفی، افشین سردشتی، صادق ناصرخاکی، حسام داودی نژاد( عکاس)، فراهاد عزیزی، وحید عبدلی، جاوید ثروتیان، ایرج میلانی، مجید ثقفی، مینو حیدر زادگان و مرتضی افتخار از خانه کوهنوردان کرج به عزم گشایش یک مسیر جدید بر روی دیواره به مدت نه روز از تاریخ پنج شنبه 10/6/79 تا 18/6/79 وارد منطقه شدند.

مسیر جدید باز شده بر روی دیواره که سه طول از آن گشایش شد در منار قیف بزرگ دیواره و موازی با مسیر لهستانیها 48 است و دارای درجه سختی ها ی زیر می باشد:

طول یک A3 ، طول دوم A2 ، طول سوم A5

شروع مسیر از اولین کارگاه مسیر لهستانیها 48 به صورت مشترک همراه با تراورس به سمت چپ قیف می باشد و مسیر جدید به شرایط هوایی بد و نامطلوب و بارش برف فراوان بر روی دیواره و یخ زدگی طنابهای ثابت ناتمام ماند.[13]

از روز اول تا چهارم آذرماه با حضور 31 نفر کوهنورد نخستین مرحله اردوهای آمادگی با همراهی 6 نفر مربی در منطقه تخت سلیمان و با صعود به قلل کرماکوه به طرف سیاه گوک آغاز شد.

کوهنوردان با شب مانی در شمال قله کالاهو روز سوم آذر به قله کالاهو صعود کردند، اما به دلیل سقوط یکی از کوهنوردان بر روی برفچال جنوب قله و آسیب دیدگی شدید، سایرین مجبور به حمل مجروح از ارتفاع 4000 متری تا بریر شدند.

از تاریخ یازدهم بهمن تا پنجم اسفند 1379، گروه کوهنوردی آرش برنامه یی مشترک با باشگاه کوهنوردی دماوند به قصد گشودن مسیری نو روی دیواره شمالی علم کوه به مناسبت دهمین سال صعود زمستانی دیواره اجرا کرد.

مسئولیت فنی برنامه و طراحی مسیر صعود با رامین شجاعی و سرپرستی تیم با محمد موسوی نژاد از باشگاه دماوند بود.

در این برنامه نخستین مسیر باز شده در زمستان روی دیواره علم کوه شکل گرفت و این مسیر به منظور بزرگداشت انجمن کوهنوردی ایران مسیر انجمن نامیده شد.

این برنامه که 16 روز به طول انجامید نتیجه آن گشایش یک مسیر در سینه چپ دیواره مابین مسیر هاری روست – علایی و دیواره شاخک به طول تقریبی 220 متر بود که نخستین مسیر کامل دیواره علم کوه است که در زمستان گشوده شد .

مسیر گشوده شده پنج طول به شرح زیر است:

طول اول   50متر   A3

طول دوم   35 متر   A3

طول سوم   40متر   A3

طول چهارم   45متر   A4

طول پنجم   40متر   A4-5.8

کار روی دیواره را این افراد به انجام رساندند، رامین شجاعی، آرام گردیچیان، اسماعیل متحیر پسند، کاظم فریدیان و علی پارسایی نفرات اول و دوم 17 روز مداوم در علم چال و روی دیواره به سر بردند و هوا گاه تا 43 درجه زیر صفر می رسید.

اعضای دیگر تیم عبارت بودند از محمد نوری، عباس محمدی، علی حاجی سعید، امید محمدی، افشین لاهوری، مهیار پور عبدالله، مهدی برومند و عباس آغاسی.

در ضمن در این برنامه محمد نوری به همراه عباس محمدی قله های هفت خوان یک تا سه را صعود کردند.همچنین علی حاجی سعید و امید محمدی ضمن شرکت در برنامه، از قله میان سه چال بالا رفتند.[13]

در روز نوزدهم بهمن ماه اعضای خانه کوهنوردان کرج، جاوید ثروتیان، مجید ثقفی، امیر مقیمی و اسماعیل نصراللهی از مسیر گرده آلمانها به قله علم کوه صعود کردند.

باگذاری برای انجام این برنامه در آذر ماه انجام شده بود، برنامه اصلی به مدت هشت روز از جمعه چهاردهم بهمن تا بیست ویکم بهمن هفتاد ونه به طول انجامید.[4]

 50-4: سال 1380:

در تاریخ 2001/06/12 یک تیم دو نفره ایتالیایی به منظور بازگشایی مسیر جدید بر روی دیواره وارد منطقه علم کوه شدند که این مسیر درسمت چپ قیف مسیر هاری روست و در کنار مسیر کرمانشاهی ها قرار دارد و در طی هفت روز باز گشایی شده که این دو کوهنورد ایتالیایی نام  Crystall fall را بر روی این مسیر نهادند. این مسیر پس از طی 200 متر یخچال پای دیواره به اول دیواره می رسد که دارای 9 طول می باشد که پس از طول هشتم با مسیر هاری روست – امیر علایی یکی شده و بعد از آن وارد ریزشی ها می شود.[13]

در اوایل مرداد برنامه های زیر از طرف اعضای خانه کوهنوردان کرج به اجرا در آمد.

1-    صعود سرعتی دیواره علم کوه، مسیر فرانسوی ها

2-    صعود انفرادی، سرعتی و بدون استفاده از تجهیزات حمایتی به گرده آلمانها[4]

از تاریخ بيست و سوم دی تا سوم بهمن ماه گروه کوهنوردان دانشگاه صنعتی شریف، جواد سلیمانی، علیرضا خیرخواه، حسین محمدیان، بابک ضیاء، مرتضی نویدی مسئول فنی، مهدی یگانه، علی پیرایش و بویه سادات نیا پس از دو روز تلاش گروهی موفق شدند، صعود زمستانی دیواره علم کوه را از مسیر 1352 لهستانی ها + شکوه به انجام برسانند.

کوهنوردان در فصل پاییز طی چهار برنامه در شرایط مختلف 50 کیلو گرم بار به پناهگاه سرچال و 50 کیلو نیز ذر کشتی سنگ جاسازی کرده بودند، هم چنین جهت آمادگی های لازم تمریناتی روی دیواره پل خواب جهت بهبود تکنیک های صعود اجرا کرده به این نتیجه رسیده بودند که بهترین روش صعود این است که نفر اول با دو طناب صعود کند.

یک طناب حمایت و یک طناب اضافی که در کارگاه بالا جهت یومار زدن نفر پایین ثابت می شود، نفر دوم با حمل کیسه بار روی طناب ثابت یومار زده و اسلینگها را جمع می کند، نفر بالا از حمایت چکش و نفر پایین از گری گری استفاده می کند.[14]

در روز هفدهم بهمن ماه اردوی زمستانی علم کوه، گروه دیواره در قرارگاه رودبارک برگزار شد، در این مراسم ضمن تجلیل از پیشکسوتان کوهنورد، حسن ابریشمی، جعفر بهدادنیا، علی اصغر امین نیا و علی محمد پور، یاد محمد داودی نایب رئیس اسبق فدراسیون گرامی داشته شد و 70 کوهنورد اقدام به صعود از قله کرماکوه، سنگ سرک، آنه سرا، چاه کوه و شاه علمدار نمودند.

همچنین قلل تخت سلیمان، شانه کوه، میان سه چال، چالون، سیاه کمان، سیاه گوک شمالی و جنوبی، رستم نیشت و ... توسط گروه های مختلف از استانهای کشور صعود شد و تیمی نیز از مسیر سیاه سنگ موفق به صعود از قله علم کوه گردید.

یک تیم هفت نفره از اعضای صعود به دیواره توانست طی یک روز تلاش طولانی از طریق مسیر شمالی شاخک قله را فتح نماید و نیز از مسیر فرانسوی ها و لهستانی ها تا زیر کلاهک بزرگ صعود شد.[4]

از روز پنجشنبه 18 تا 26 بهمن ماه اعضای خانه کوهنوردان کرج، حمید علیا، احسان پرتوی نیا، مجید ثقفی، امیر مقیمی و جاوید ثروتیان با برنامه یی با نام صعود زمستانی کندوان به علم کوه به قلل کندوان، سردآب رود، نمه چال بزرگ و کوچک، سه کنج، زرین کوه، سیلوز، سیاه لیز، الانه سربند، سه برار، کت غار، الانه سر، تخت خرس و خرس چر صعود کردند.[14]

روز بیستم بهمن ماه، اولین صعود زمستانی انفرادی یک روزه به علم کوه پناهگاه سرچال به یاد کوهنورد فقید محمد داودی و حمید زین العابدین زاده توسط عباس سیدی نیا انجام شد.

سیدی نیا ساعت پنج بامداد پس از کنترل مجدد لوازم و خوردن یک عدد پرتقال در پرتو نور چراغ پیشانی پناهگاه سرچال را ترک نمود، وی ساعت 6.20 به علم چال، ساعت 8.10 به گردنه سیاه سنگ و ساعت 9.20 به جان پناه سیاه سنگ رسید و بالاخره پس از عبور از تیغه یخ زده ساعت یک بعد از ظهر از فراز قله علم کوه با بی سیم صعود انفرادی خود را اعلام و پس از لحظاتی سکوت و با زمزمه سرود ای ایران یاد تمامی شهیدان و عاشقان ایران زمین را گرامی داشت، وی در ساعت 7.35 شب، پر تلاش و پر نشاط به پناهگاه سرچال رسید.[4] 

منابع: 

[4] كتاب روز شمار تاريخ كوهنوردي و غار نوردي ايران، تالیف داود محمدی فر، انتشارات سبزان، فروردین سال 1384

[12] دفتر خاطرات قرارگاه كوهنوردي رودبارك، سال 1374 تا 1378

[13]  دفتر خاطرات قرارگاه كوهنوردي رودبارك،  سال 1378 تا 1381

[14] دفتر یادبود قرارگاه كوهنوردي رودبارك، سال 1381 تا 1384

ادامه دارد ...