باشگاه کوه نوردی کالاهو

منطقه علم‏ کوه و تخت ‏سلیمان (قسمت سوم)

رودخانه‏ های گروه تخت‏سلیمان :

1- مهم‏ترین رودخانه منطقه، سردآبرود است که بعضاً سردرو نیز می‏گویند.[1]

آب‏های لیزبنک و رستم‏نیشت و سیاه‏گوک از یخچال‏های منطقه  با آب‏های کلجاران و کالاهو و کرماکوه و نفت‏چاک جمعاً بنام آب بریر در ونداربن به آب خرم‏دشت که از فلات حصارچال به جانب شمال جاری است پیوسته و رودخانه سردآبرود را تشکیل می‏دهند.[2]

ساختار زمین شناسی انتهای دره سردآبرود در حوضه کلاردشت و ناحیه علیای رودبارک از طبقات آهکی و مارن و آهک دوره پرمین (permien) در اواخر دوره زمین‏شناسی تشکیل شده که با آهک‏های بسیار سخت و متبلور دوره کربونیفر(Carbonipher) خاتمه می‏یابد. طبقات مذکور بصورت دیواره‏های عمودی نمایان شده ولی بطور نامنظم بطرف حوضه بسته می‏شود. در اطراف دره پادگانه‏های بالنسبه بزرگی با شیب ملایم وجود دارد.

جداره‏های دره مشرف به پادگانه‏ها بصورت دیواره‏های عمودی از آهک‏های متراکم تا حوالی رودبارک کشیده شده و در جهت جنوب غربی به شمال شرقی متقارن هستند.[1]

2- چشمه آب معدنی "شِلِف" که از جبهه جنوب‏غربی هفت‏خوان سرچشمه می‏گیرد و آب‏هایی که در آن می‏ریزد با آب‏هایی که از یخچال‏های شمال غربی علم‏کوه و هفت‏خوان سرچشمه می‏گیرند در قریه "میان‏رود" بهم متصل شده و رودخانه سه‏هزار را تشکیل می‏دهند.

رودخانه سه‏هزار در قریه "قاضی‏محله" با رودخانه دوهزار که از گردنه و قلل سیالان سرچشمه می‏گیرد یکی شده گیله مرد در تنکابن به دریا می‏ریزد.[2]

قلل عمده منطقه تخت سلیمان به ترتیب ارتفاع :

1- علم‏کوه با ارتفاع 4850 متر که از جهت شمال به شانه‏کوه و از جنوب به قلل خرسان و از سمت شرق به سیاه‏سنگ متصل بوده و جهت غرب دماغه آن یخچال هفت‏خوان و یخچال شمال غربی علم‏چال می‏باشد.

دیواره شمالی آن که معروف به یخچال علم‏چال می‏باشد بزرگترین و بلندترین دیواره‏های کوه‏های کشور می‏باشد و از کف یخچال 700 تا 750 متر ارتفاع دارد.

این کوه دارای دو شاخک با ارتفاع 4750 متر یکی در شرق بنام شاخک شرقی و دیگری در غرب بنام شاخک غربی علم‏کوه می‏باشد. چهار یخچال عظیم در چهار جبهه  این کوه واقع شده است که عبارتند از: یخچال علم‏چال در شمال یخچال شمال غربی- یخچال هفت‏خوان در غرب- یخچال خرسان در جنوب.

دیواره علم‏کوه و قیف بزرگ دیواره

2- تخت‏سلیمان با ارتفاع 4659 متر که از جنوب  به شانه‏کوه و از غرب به یخچال‏های هفت‏خوان و از شمال به دندان اژدها متصل می‏باشد. 

قله تخت سلیمان

3- قله خرسان با ارتفاع 4620 متر از شمال به علم‏کوه و از شرق به یخچال‏های حصارچال و از جنوب به ستاره متصل می‏باشد.

به علت وجود خرس‏های زیاد در این منطقه بنام خرسان نامیده شد.

4- قله چالون با ارتفاع 4550 متر که از سمت شمال به قله سیاه‏کمان و از سمت جنوب غربی به سیاه‏سنگ و شاخک شرقی علم‏کوه و از سمت شمال شرقی به قله پسنده‏کوه متصل است، یخچال علم‏چال در غرب و یخچال چالون در جنوب شرقی آن واقع شده‏اند.

5- قلل هفت‏خوان بطوریکه از اسم آن پیداست عبارت از چندین قلل متصل بهم که بلندترین آنها، 4500 متر ارتفاع دارد از شرق به قله خرسان جنوبی و از شمال خط الراس آن در نزدیکی‏های آبادی میان‏رود پایین می‏آید.

6- شانه‏کوه با ارتفاع 4450 متر که از طرف جنوب بوسیله گرده آلمان‏ها و از طرف شمال به قله تخت‏سلیمان متصل و به علت شباهت با دندانه‏های شانه کوه‏نوردان نام شانه‏کوه به آن نهاده‏اند. سه یخچال عظیم در اطراف این قله قرار دارند، یخچال غربی علم‏کوه در غرب، یخچال علم‏چال در شرق و یخچال تخت‏سلیمان در شمال شرق.

قله شانه کوه

7- رستم نیشت به ارتفاع 4426مترکه آخرین قله حد شمالی گروه تخت‏سلیمان می‏باشد و از سمت شمال بوسیله گردنه مرتفع 4200 متری به قلل کالاهو و از سمت جنوب به قلل سیاه‏گوک متصل است.

8- پسنده‏کوه با ارتفاع 4350 متر از طرف شمال به قلل خرسان و از جنوب به گردونه‏کوه خط الراس اصلی سلسله جبال البرز متصل و در واقع آخرین حد جنوبی گروه تخت‏سلیمان. محل اتصال رشته اصلی و گروه تخت‏سلیمان است.

9- "میان‏سه‏چال" با ارتفاع 4348متر از سمت جنوب غرب به شانه‏کوه متصل و کم ارتفاع‏ترین قله گروه تخت‏سلیمان می‏باشد.

10- منار با ارتفاع 4300 متر از شمال به قلل خرسان و از طرف جنوب به قله گردونه‏کوه خط الراس اصلی سلسله جبال البرز متصل است و در واقع آخرین حد جنوبی گروه تخت‏سلیمان و محل اتصال رشته اصلی و گروه تخت‏سلیمان می‏باشد.

قله منار

11– سیاه‏کمان با ارتفاع 4472 متر از طرف شمال به قله چالون متصل است و حد شمالی یخچال علم‏چال در جهت غرب این قله به پایان می‏رسد.

قله سیاه کمان از پناهگاه سرچال

12- سیاه‏گوک متصل بهم بنام‏های سیاه گوک شمالی و جنوبی به ترتیب با ارتفاع 4445 متر و 4500 متر که از شمال به قله رستم نیشت و از جنوب به قله تخت‏سلیمان متصلند.

13 – مرجیکش با ارتفاع 4580 متر در شمال فلات مرتفع حصارچال واقع شده است و فقط از شمال به خط الراس علم کوه متصل است.[2]

منابع:

1- كتاب كلاردشت، تالیف علي ملك پورانتشارات فکر نو، سال 1377

2- كتاب علم‏كوه، تالیف عبدالحسين عزيزي، انتشار کوه اسکی، پاییز سال 1364