باشگاه کوه نوردی کالاهو

تاریخچه صعود  به قلل منطقه تخت سليمان و علم كوه                        به قلم :  عامر ازوجی 

                                                                                                               قسمت چهارم      

همانطور که گفته شد قله علم کوه در مجموعه قلل تخت سلیمان دارای بیشترین ارتفاع بوده و به خاطر دیواره بلند خود که به روایتی از هشت دیواره سخت گذر جهان می باشد همواره مورد صعود کوهنوردان بزرگ ایرانی و خارجی از کشور های مختلف قرار گرفته است. در این بخش هدف را بررسی تاریخچه صعود قله علم کوه در وهله اول وقلل دیگر منطقه و افرادی که فعالیتهایی در منطقه داشته و اولین صعودها وگشایش ها بر روی دیواره را انجام داده اند، قرار داده ایم تا بتوانیم اطلاعاتی را از تاریخچه در اختیار قرار دهیم.

 19-4: سال 1346:

سال 1346:

در تاریخ دوازدهم مرداد اکیپ کوهنوردان ابرمرد برای مطالعه و صعود بر دیواره علم کوه از تهران حرکت نمودند و روز چهاردهم چادرهای خود را در مقابل دیواره علم کوه برپا داشت. برای تمرین و آمادگی افراد برنامه هایی از قبیل صعود به قلل میان سه چال، شانه کوه، تخت سلیمان و بالاخره در روز سه شنبه 17/5/46 سه طناب دو نفره از گرده آلمانها به علم کوه صعود نمودند و ضمن صعود دیواره را مطالعه کردند. این اکیپ شب را در ارتفاعات سیاه سنگها بسر بردند. در همان روز پنج نفر دیگر از افراد اکیپ قلل چالون و سیاه کمان را صعود کردند. در روز پنج شنبه نوزدهم، یک طناب سه نفره دیگر بر گرده آلمانها صعود نمودند و بر قلل علم کوه، شاخک علم کوه و سیاه سنگ دست یافتند.

در ساعت پنج و نیم صبح روز جمعه بیستم مرداد ماه طناب دو نفره سازمان ابرمرد در حالی که به وسیله طناب دو نفره از سازمان کرکس همراهی می شد به طرف دیواره حرکت کرده و در ساعت 9 صبح همان روز طناب دو نفره کرکس ناچار به مراجعت شد و طناب دو نفره ابرمرد شامل فریدون نجاح و ابراهیم بابایی تا محل تراورس فرانسویها ادامه دادند. شب را در محل تراورس به سر بردند و صبح روز بعد به علت کسر وسایل فنی ناچار به مراجعت شد. سایر افراد این اکیپ عبارت بودند از آقایان: احمد فرزین نیا- فرزین ناژاداکی- محمد ارضی- خسرو شهبازی- کیومرث بابازاده- ابراهیم نوتاش- منوچهر افشار- بیژن صادقی- محمود فتوحی و فریدون نجاح. [5]

 در روز پنجم آذر ماه برای ساختمان پناهگاه پروفابریکه علم چال توسط استاد رفعتی افشار، از سازمان تربیت بدنی تامین اعتبار و در سال 1347 در تهران آماده شد. این پناهگاه 48 تخت خواب، آشپز خانه و اطاق غذا خوری بود و مانند پناهگاه دماوند با رویه آلومینیمی و جداره درونی فیبر، که بین دو جداره عایق یونولیت قرار داشت، پناهگاه با هزینه 450000 ریال در ارتفاع 4200 متری نصب گردید، مخارج سکو و نصب آن 380000 ریال تمام شد و توسط کوهنوردان از رود بارک حمل و نصب شد.[4]

20-4: سال 1347:

در تابستان این سال یک گروه انتخابی 20 نفره از دانشجویان دانشگاه تهران  متفرقه طی یک دوره 14 روزه آموزش یخ، سنگ و امداد و نجات به تعدادی از قلل منطقه از جمله سیاه سنگ، شاخک، علم کوه و خرسان صعود نمودند، کوهنوردان عبارت بودند از اکبر بشر دوست، یوسف آزادیان، محمد بهرامی، ابراهیم مرعشی، حسن صالحی مقدم، گاندی و بقیه نا معلوم. در این برنامه در ارتفاع 4500 متر روی دیواره علم کوه در حالی که صالحی مقدم از گاندی با طناب حمایت می کرد، وی به تعمیر کفش مرعشی که کف آن از رویه جدا شده بود اقدام نمود، گاندی از استادان کفاش بود و لوازم خود را همیشه در کوه همراه داشت.

درسه شنبه پانزدهم بهمن ماه این سال اولین صعود رمستانه قله سیاه گوک جنوبی توسط بهمن شهوندی، جلیل انفرادی، فریدون نجاح، عبداللهی، خاچیک ماردروسیان، شاه پسندی، محسن عبدلی و علی رضا امان برای اولین بار اجرا شد. روز چهار شنبه شانزدهم بهمن، از طریق سرچال، سیاه گوک، دندان اژدها و جبهه شمال شرقی، هشت کوهنورد جلیل انفرادی، بهمن شهوندی، فریدون نجاح، عبداالهی، ماردروسیان، شاه پسندی، عبدلی، علی رضا امان، و کمکهای محلی مشهدی صفر نقوی، علی محمد فرضی در دمای 35 درجه زیر صفر برای نخستین بار قله تخت سلیمان را صعود کردند، این صعود از تاریخ 5/11/47 به مدت 17 روز اجرا شد و در نهایت 4 نفر از 8 نفر تخت سلیمان را در زمستان به زیر پا گرفتند.[4]

در همین برنامه فریدون نجاح، به علت فرو ریختنیک نقاب برفی با یک سقوط 8 متری روی برف های یخی مواجه شد که با کمک مشهدی صفر و انفرادی به خیر گذشت.

از دیگر رویدادهای مهم این سال این بود که کوهنوردان گروه ابر مرد توانستند مسیر نا تمام روست، علایی را تا قله باز کند، در این صعود پنج نفر شرکت داشتند که در آخرین مرحله فریدون نجاح و ابراهیم بابایی بعد از سپری کردن سه شب بر روی دیواره خود را به قله رساندند، این مسیر تا محل صعود توسط روست، علایی به نام آن دو و تا قله علم کوه به نام نجاح معروف شد. [2]

21-4:  سال 1348:

در این سال دو گروه از کوهنوردان کشور لهستان با زمان متفاوت وارد منطقه شدند، گروه اول مسیری نو بر روی دیواره علم کوه باز کردند، اعضای گروه با کار مداوم سه نفر، با سه شب ماندن بر روی دیواره راهی را تا قله باز کردند که به مسیر 48 معروف شد.

این مسیر به صورت مستقیم بین گرده آلمانها و قیف دیوراه قرار دارد، از گروه، دو بک(A.Dobek)، روز(Wroz) و والیگرا(Waligora) توانستند زحمات گروه ده نفری را به نحو احسن انجام داده و به قله برسند.

گروه دوم توانستند قله علم کوه را از مسیری دیگر که در سمت غرب بود صعود نماید، این گروه از گردنه هفت خوان به قله رسیدند.

اسامی صعود کنندگان عبارت بود از: بدنارک(Bednark)، اسکرزینسکی(Skrzynski) و جانوتا(Janota).

در همین سال پناهگاه علم چال که در ارتفاع 4100 متری در پای قله شانه کوه به همت کوهنوردان آماده شده بود، ب اثر سرازیر شدن بهمن از بین رفت و فقط سکوی بتنی از آن باقی ماند.[2]

در بهمن این سال در نخستین تلاش بریا صعود زمستانه علم کوه از مسیر گرده آلمانیها فریدون نجاح که سال پیش از مرگ رسته بود، همراه احمد فرزین نیا بر اثر سقوط بهمن جان باختند.

 بقیه افراد جلیل انفرادی، فریبرز ناژداکی، حسین عدیلی، جمشید عبداللهی، محمد شاه پسندی، رافیک میناسیان، جعفر بهدادنیا و بهمن شهوندی به عنوان سرپرست و مشهدی صفر نقوی و علی محمد فرضی به عنوان راهنمایان محلی و ابوالفتح بوذری، حرمت الله حمیدی و مهدی ولایی شکن به عنوان کمکهای محلی که حمله این گروه بعد از حمل لوازم به پناهگاه سرچال و سپس به پناهگاه علم چال با بد اقبالی، مواجه با شکست شد.

اجساد کوه مردان دلاور نجاح و فرزین نیا بعد از سه هفته به یاری کوهنوردان محلی و یاری صفر نقوی و علی محمد فرضی از خادمین و مددکاران همیشگی کوهنوردان به رودبارک حمل شد.

یاوران محلی که در حمل اجساد به رودبارک به کوهنوردان یاری رساندند: علی حمیدی، حیدر حمیدی، محرمعلی فرضی، صفر بیگلریان، رفیع علی بیگلریان، مهر علی نقوی، امیر قلی خالقی، فاضل ربیعی، قدیر ربیع پور و مفید همتی بودند.[4]

تصاویر مربوط به حمل اجساد نجاح و فرزین نیا در رودبارک

منابع

[2] كتاب علم كوه، تالیف عبدالحسين عزيزي، انتشار کوه اسکی، پاییز سال 1364

[4] كتاب روز شمار تاريخ كوهنوردي و غار نوردي ايران، تالیف داود محمدی فر، انتشارات سبزان، فروردین سال 1384

                                                                                             ادامه دارد...